Wykorzystywanie narzędzi Sztucznej Inteligencji do bardzo różnych celów jest powszechne na rynku. Jednym z obszarów zastosowania jest generowanie treści. W artykule odpowiemy na pytanie jak korzystać z AI, żeby nie naruszać praw. Oczywiście przyjmiemy perspektywę prawa własności intelektualnej (pozostałe obszary zostaną tylko zasygnalizowane).

Z przyjemnością prezentujemy doroczne opracowanie „Nowe technologie (2026) – legislacja i regulacja w Polsce i Unii Europejskiej (od A do Z)”, przygotowane przez mec. Xawery Konarskiego.

Choć wiele przepisów AI Act zacznie obowiązywać dopiero za jakiś czas, jeden kluczowy obowiązek już teraz dotyczy wszystkich tworzących i korzystających z systemów AI – niezależnie od poziomu ryzyka, sektora czy rodzaju zastosowania systemu. Mowa o art. 4 AI Act, który wprowadza coś, co dla wielu firm może być zaskoczeniem: obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie AI wśród personelu, czyli tzw. AI Literacy.

Przepisy unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji (AI Act) zaczynają obowiązywać etapami i właśnie zbliżamy się do kolejnego ważnego momentu. 2 sierpnia 2025 r. zaczną być stosowane kolejne przepisy, które wpłyną na działalność podmiotów rozwijających i udostępniających systemy AI, w szczególności tzw. modele ogólnego przeznaczenia (General Purpose AI – GPAI). Modele te odgrywają kluczową rolę w łańcuchu wartości AI, stanowiąc często fundament rozwiązań tworzonych przez inne podmioty. Nowe obowiązki mogą więc dotknąć nie tylko pierwotnych dostawców tych modeli, ale również organizacje, które je modyfikują lub integrują w swoich produktach.

Trenowanie modeli AI wymaga ogromnych ilości danych, które często obejmują treści chronione prawem autorskim. W Unii Europejskiej zdecydowano się zezwolić na zwielokrotnianie utworów do celów eksploracji tekstu i danych (text and data mining, TDM). Nie było od początku wiadome czy wyłączenie TDM ma zastosowanie w kontekście AI, ponieważ dyrektywa DSM nie wspomina o AI. Jednak zastosowanie tego wyłączenia nie wydaje się być obecnie kwestionowane.  

W ostatnim czasie rynek technologiczny przeżywa prawdziwy boom na wszystko, co choćby ociera się o sztuczną inteligencję. Wraz z wejściem w życie AI Act etykieta „AI” zyskuje jednak zupełnie nowe znaczenie. To już nie tylko kwestia przekazu marketingowego czy technologii – od tego, czy system spełnia definicję systemu sztucznej inteligencji, zależą konkretne skutki prawne, w tym konieczność realizacji nowych obowiązków, nie tylko przez dostawców, ale również przez użytkowników systemów. Aby ułatwić interpretację przepisów, Komisja Europejska opublikowała wytyczne, które mają pomóc w ustaleniu, które systemy rzeczywiście mieszczą się w definicji systemów AI. 

10 lutego 2025 r. opublikowano zmodyfikowany projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która ma wdrażać w Polsce unijny AI Act. Jest to druga wersja projektu, która uwzględnia szereg zmian wynikających z uwag zgłaszanych w trakcie konsultacji publicznych. 

W grudniu 2024 r. Europejska Rada Ochrony Danych (EROD) przedstawiła Opinię 28/2024 dotyczącą niektórych aspektów ochrony danych związanych z przetwarzaniem danych osobowych w kontekście modeli AI (dalej: „Opinia”). Przedmiotem opinii są zasady wykorzystywania danych osobowych przy tworzeniu i wdrażaniu modeli sztucznej inteligencji.

Zapraszamy do lektury najnowszej publikacji autorstwa mec. Xawerego Konarskiego pt.: „Nowe technologie (2025) – legislacja i regulacja w Polsce i Unii Europejskiej od A do Z”.

Problematyka prawna tworzenia i korzystania z GenAI ma swoją specyfikę. Co do co zasady zastosowanie znajdują przepisy AI Act, ale również i inne regulacje prawne

W dniu 13 marca 2024 r. Parlament Europejski zatwierdził Rozporządzenie pt. Akt w sprawie sztucznej inteligencji („AI Act”, „AIA”, „Rozporządzenie”)[1]. Obecnie trwają prace nad ostateczną wersją językową AIA (tzw. procedura sprostowania), która ma jeszcze zostać zatwierdzona przez Radę UE. Rozporządzenie wejdzie w życie dwadzieścia dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a zacznie obowiązywać – w zależności od tego, których przepisów to dotyczy – od 6 do 36 miesięcy od wejścia w życie.

Kwestia praw autorskich do wytworów sztucznej inteligencji to jeden z głównych obszarów ryzyka, z jakim borykają się przedsiębiorcy korzystający z AI w ramach prowadzonej działalności. Ich obawy szybko zostały dostrzeżone przez niektórych dostawców systemów. W ostatnim czasie wielu z nich promuje swoje rozwiązania, wprowadzając mechanizmy zmierzające do zabezpieczenia użytkowników przed potencjalnymi naruszeniami praw autorskich. Do tak reklamowanych narzędzi należy jednak podchodzić z należytą ostrożnością, gdyż oferowana ochrona ma swoje ograniczenia i wymaga zazwyczaj spełnienia szeregu dodatkowych warunków.