Z przyjemnością prezentujemy doroczne opracowanie „Nowe technologie (2026) – legislacja i regulacja w Polsce i Unii Europejskiej (od A do Z)”, przygotowane przez mec. Xawery Konarskiego.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram dostępu do danych finansowych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010, (UE) nr 1094/2010, (UE) 1095/2010 i (UE) 2022/2554 („FiDAR”) nałoży nowe obowiązki na zakłady ubezpieczeń związane z udostępnianiem danych dotyczących niektórych rodzajów umów zawieranych z klientami na rzecz dostawców usług z zakresu informacji finansowej („FISP”) lub na rzecz innych instytucji finansowych. Jednocześnie zakłady ubezpieczeń pozostają objęte obowiązkiem zachowania w tajemnicy informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia na mocy art. 35 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (dalej: u.d.u.r.).  

Rozpoczynamy nową serię informacyjną Fintech: What about FiDAR? w której regularnie będziemy dzielić się kluczowymi informacjami na temat prac nad projektem rozporządzenia FiDAR (Financial Data Access Regulation) – jednego z najbardziej rewolucyjnych aktów prawnych dotyczących sektora finansowego w Unii Europejskiej.

19 lutego 2025 roku weszła w życie ustawa o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów. Regulacja ta ma na celu zachęcenie banków do pozbywania się ze swoich bilansów ekspozycji związanych z nieobsługiwanymi kredytami

W dniu 12 lipca 2024 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowany został akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act), będący pierwszą unijną regulacją w tym zakresie. W Polsce trwają również prace nad ustawą krajową implementującą niektóre postanowienia AI Act oraz ustawą wdrażającą unijne rozporządzenie DORA, które reguluje zasady korzystania przez podmioty finansowe z usług zewnętrznych dostawców technologii, w tym rozwiązań opartych na AI. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na nadchodzące zmiany dotyczące systemów sztucznej inteligencji służących do oceny zdolności kredytowej, z których coraz częściej korzystają kredytodawcy. 

W 2024 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o kryptoaktywach. Projekt ten jest efektem uchwalenia unijnego Rozporządzenia 2023/1114 (dalej jako: „Rozporządzenie 2023/1114”) i ma na celu zapewnienie jego stosowania w prawie polskim. Wprowadzenie nowych regulacji wynika z potrzeby stworzenia ram prawnych dla prawidłowego funkcjonowania rynku kryptoaktywów.

W połowie 2023 r. opublikowano pierwsze projekty aktów wchodzących w skład nowego pakietu regulacyjnego dla rynku płatniczego (PSD3, PSR3 oraz FiDAR). Poniżej prezentujemy listę najczęściej pojawiających się pytań wraz z odpowiedziami odnośnie do projektowanych zmian prawnych w tym obszarze. Przygotowane odpowiedzi bazują na aktualnych wersjach opracowywanych aktów i będą na bieżąco aktualizowane zgodnie z postępami w trwających procesach legislacyjnych.

18 kwietnia polski rząd oficjalnie rozpoczął pracę nad ustawą wdrażającą do krajowego porządku prawnego przepisy przewidziane w Digital Operational Resilience Act (dalej „DORA”). Nowa regulacja ma na celu przede wszystkim dostosowanie obowiązującego już prawa do zasad wprowadzonych przez DORA. Zmianom ulegną zatem tzw. ustawy sektorowe odnoszące się do poszczególnych działów rynku finansowego, takich jak rynek płatniczy, bankowy czy ubezpieczeniowy.

W dniu 17 kwietnia 2024 roku Rada Ministrów skierowała do Sejmu rządowy projekt ustawy o ochronie sygnalistów, któremu nadano numer druku sejmowego 317. 24 kwietnia 2024 roku skierowano projekt ustawy do I czytania w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, a terminem przedstawienia sprawozdania w sprawie projektowanej ustawy jest 20 maja 2024 roku.

Pod koniec 2023 roku organy Unii Europejskiej zakończyły trójstronne negocjacje (tzw. trilogi) w sprawie projektu Aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act)[1]. Przedstawicielom Komisji, Parlamentu Europejskiego oraz Rady udało się dojść do porozumienia w sprawie AI Act, którego celem jest zapewnienie ochrony praw podstawowych, demokracji i praworządności w odniesieniu do wykorzystania rozwiązań sztucznej inteligencji na terytorium Unii Europejskiej, przy jednoczesnym pobudzaniu innowacyjności i uczynieniu Europy liderem w obszarze AI. Warto zatem wspomnieć o wynikach wspomnianych negocjacji i zmianach w treści AI Act, które przedstawiamy poniżej.

Wraz z nadejściem nowego roku kalendarzowego instytucje pożyczkowe zostaną objęte instytucjonalnym nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Zmiany prawne w tym obszarze mają swoje źródło w tzw. ustawie antylichwiarskiej. Z jednej strony wprowadza ona szereg nowych obowiązków względem instytucji pożyczkowych, z drugiej natomiast przyznaje KNF „twarde” uprawnienia nadzorcze, które znacznie wykraczają poza dotychczasową legitymację do prowadzenia rejestru instytucji pożyczkowych oraz formalnej weryfikacji spełniania warunków rejestracji. W artykule skupimy się na przedstawieniu najważniejszych zmian prawnych w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim (UKK), które w najbliższym czasie dotkną (lub już dotknęły) polski sektor pożyczkowy, z uwzględnieniem ostatnio przyjętej na szczeblu UE nowej dyrektywy ws. umów o kredyt konsumencki (CCD2).

29 sierpnia 2023 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej została opublikowana ustawa z dnia
16 sierpnia 2023 roku o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku. W ramach ww. ustawy, nazywanej „warzywniakiem”, nowelizacji ulegnie kilkadziesiąt aktów prawnych, regulujących m.in. zasady funkcjonowania rynku finansowego, w szczególności bankowego, płatniczego, kapitałowego i ubezpieczeniowego w Polsce. Na szczególną uwagę zasługuje nowelizacja przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe, w ramach której zmianie ulegną regulacje dotyczące outsourcingu bankowego.