Co wprowadza nowy projekt ustawy wykonawczej do Data Act?

Data Act jest stosowany bezpośrednio od 12 września 2025 r., jednak dotychczas brakowało krajowych przepisów określających regulatora czy wysokość kar. Ma się to zmienić za sprawą projektu ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu.

Nowa wersja projektu z 13 lipca 2026 r. została skierowana do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów. Planowany termin przyjęcia projektu to III kwartał 2026 r.

Kto będzie egzekwował Data Act w Polsce?

Głównym regulatorem ma zostać Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Będzie jednocześnie:

• organem właściwym do stosowania i egzekwowania Data Act,
• koordynatorem danych, czyli punktem kontaktowym,
• organem certyfikującym podmioty zajmujące się pozasądowym rozstrzyganiem sporów dotyczących dostępu do danych.

Jak ma wyglądać postępowanie przed Prezesem UKE?

Postępowanie będzie mogło zostać wszczęte na skutek skargi, m.in. użytkownika produktu skomunikowanego. Spory mogą dotyczyć przykładowo odmowy udostępnienia danych, ograniczenia dostępu, warunków ich przekazania albo wysokości należnej rekompensaty. Prezes UKE będzie mógł również wszcząć postępowanie z urzędu, jeżeli poweźmie informacje wskazujące na możliwe naruszenie Data Act.

Prezes UKE powinien umożliwić przedsiębiorcy przedstawienie stanowiska w terminie wynoszącym co najmniej 14 dni. Jeżeli stanowisko nie zostanie przedstawione albo będzie niewystarczające, organ wezwie podmiot do zaprzestania naruszenia. Gdy naruszenie będzie trwało również po upływie wyznaczonego terminu, Prezes UKE będzie mógł nakazać jego usunięcie i nałożyć karę. Jeżeli przedsiębiorca wcześniej usunie naruszenie, postępowanie powinno zostać umorzone.

Jak wysokie będą kary?

W przypadku przedsiębiorców kara będzie mogła wynieść do 4% obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym. W odniesieniu do pozostałych podmiotów maksymalna kara ma wynosić 100 tys. zł.

Sankcje mogą dotyczyć m.in. producentów i sprzedawców produktów skomunikowanych i usług powiązanych, posiadaczy i odbiorców danych oraz dostawców usług przetwarzania danych.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?

Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Okres ten może okazać się krótki, szczególnie dla firm, które muszą zidentyfikować dane generowane przez swoje produkty i usługi, przygotować procesy ich udostępniania, zweryfikować umowy oraz dostosować rozwiązania techniczne.

To dobry moment, aby sprawdzić, czy organizacja prawidłowo realizuje obowiązki wynikające z Data Act i będzie w stanie wykazać zgodność w razie kontroli.

Czy Twoja firma jest gotowa na Data Act?