Jak oznaczać produkty roślinne? Stanowisko GIJHARS
Nazewnictwo napojów roślinnych
W dniu 25 marca 2026 r. Główny Inspektor IJHARS opublikował stanowisko dotyczące nazewnictwa produktów roślinnych, w szczególności napojów, w kontekście stosowania nazw zarezerwowanych dla mleka i jego przetworów.
Zakaz stosowania nazw zarezerwowanych dla mleka
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013 „mleko” oznacza wyłącznie wydzielinę z wymion zwierząt, a „przetwory mleczne” to produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, bez zastępowania jego naturalnych składników. W konsekwencji nazwy takie jak serwatka, śmietanka, masło, maślanka, olej maślany, kazeina, bezwodny tłuszcz mleczny, ser, jogurt, kefir czy kumys są ściśle zarezerwowane dla produktów pochodzenia zwierzęcego.
W konsekwencji:
- nie mogą być stosowane w odniesieniu do produktów roślinnych,
- zakaz obejmuje nie tylko nazwę produktu, ale także jego etykietowanie, dokumenty handlowe, materiały reklamowe oraz wszelkie formy reklamy i prezentacji.
Co istotne, zakaz ten obejmuje również sposób prezentacji produktu, w tym:
- jego kształt, wygląd i opakowanie,
- sposób ułożenia i miejsce ekspozycji,
- wszelkie informacje udostępniane konsumentowi – niezależnie od formy.
Zakaz sugestii i odniesień do mleka
Stanowisko IJHARS podkreśla, że niedopuszczalne są wszelkie formy, które mogłyby sugerować, że produkt roślinny ma charakter mleczny, w tym:
- użycie określeń typu „mleko roślinne”,
- formy zaprzeczenia (np. „to nie mleko”),
- zabiegi graficzne nawiązujące do słowa „mleko” (np. słowo „mlek” z literą „o” w formie białej kropli).
Takie oznaczenia mogą zostać uznane za wprowadzające konsumenta w błąd.
Podstawa prawna i orzecznictwo
Stanowisko opiera się na:
- rozporządzeniu (UE) nr 1308/2013 (definicja mleka i przetworów mlecznych),
- zasadach ogólnych prawa żywnościowego dotyczących zakazu wprowadzania w błąd,
- orzecznictwie TSUE (sprawa C-422/16 „TofuTown”).
Znaczenie dla przedsiębiorców
Stanowisko potwierdza restrykcyjne podejście do nazewnictwa produktów roślinnych. Producenci i dystrybutorzy powinni zweryfikować oznakowanie, materiały marketingowe oraz sposób prezentacji produktów, aby uniknąć ryzyka naruszeń i zarzutów wprowadzania konsumentów w błąd.
