Koniec zakazu reklamy aptek? Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy – Prawo farmaceutyczne (UD291), który przewiduje zmianę modelu regulacji reklamy aptek oraz punktów aptecznych. Projekt stanowi wykonanie wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24, w którym uznano, że obowiązujący od 2012 r. całkowity zakaz reklamy aptek jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z art. 8 dyrektywy o handlu elektronicznym oraz art. 49 i 56 TFUE.

Projekt nie oznacza całkowitej liberalizacji rynku, zakładając odejście od modelu generalnego zakazu na rzecz reklamy dopuszczalnej w granicach ustawowo określonych ograniczeń.

Najważniejsze rozwiązania obejmują:

• wprowadzenie legalnej definicji reklamy apteki lub punktu aptecznego, co ma zakończyć wieloletnie spory interpretacyjne dotyczące kwalifikacji działań informacyjnych i promocyjnych;
• określenie katalogu zakazanych praktyk reklamowych, obejmującego m.in. przekazy zachęcające do nieracjonalnego nabywania produktów leczniczych, reklamę porównawczą, oferowanie korzyści majątkowych lub osobistych za zakup produktów lub skorzystanie z usług apteki, wykorzystywanie wizerunku osób wykonujących zawody medyczne lub sprawiających takie wrażenie oraz kierowanie reklamy do dzieci;
• utrzymanie zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego w zakresie produktów leczniczych, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego;
• pozostawienie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów Wojewódzkim Inspektorom Farmaceutycznym, którzy nadal będą uprawnieni do wydawania decyzji administracyjnych oraz nakładania kar pieniężnych;
• zwiększenie maksymalnej administracyjnej kary pieniężnej do 100 000 zł za prowadzenie reklamy z naruszeniem nowych ograniczeń.

Dla uczestników rynku oznacza to konieczność przeprowadzenia oceny, czy treść i forma reklamy pozostają zgodne z nowymi wymogami ustawowymi. Jednocześnie wiele pojęć projektowanych przepisów będzie wymagało doprecyzowania w praktyce stosowania prawa oraz w przyszłym orzecznictwie organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej i sądów administracyjnych.

Projekt przewiduje przepis przejściowy, zgodnie z którym postępowania dotyczące naruszenia dotychczasowego zakazu reklamy aptek, które nie zostaną zakończone przed wejściem nowych przepisów w życie, zostaną umorzone. Decyzje o umorzeniu nie będą wymagały uzasadnienia.

Zgodnie z projektem ustawy nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.