Wytyczne dotyczące stosowania GPSR – najważniejsze informacje o nowych obowiązkach

Już są! Długo wyczekiwane wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów_^[1] (GPSR) zostały opublikowane! To kluczowy dokument dla przedsiębiorców, których produkty finalnie trafiają do konsumentów.

Pełną treść tego obszernego materiału znajdziesz tutaj: a poniżej przedstawiamy wyciąg kilku najważniejszych informacji.

Czego dotyczy GPSR?

Obowiązki GPSR dotyczą wszystkich produktów wprowadzanych lub oferowanych na rynku. Celem GPSR jest zapewnienie, aby każdy produkt, który jest przeznaczony dla konsumentów, lub z którym mogą oni mieć styczność, był bezpieczny.

GPSR nakłada na przedsiębiorców (w tym np. producentów, importerów, dystrybutorów) szereg obowiązków związanych m.in. z umieszczaniem określonych informacji na produkcie lub jego opakowaniu, oceną ryzyka stwarzanego przez produkt, monitorowaniem tego ryzyka i zarządzaniem nim, np. poprzez dołączenie stosownej instrukcji bezpieczeństwa. Zależnie od roli, jaką pełnisz, Twoje obowiązki mogą kształtować się odmiennie.

Jakich produktów dotyczy?

GPSR jest stosowane względem produktów nowych, używanych, odnowionych i naprawionych, jeśli są wprowadzane lub udostępniane na rynku przez przedsiębiorcę[2]. GPSR obejmuje także przedmioty niematerialne, takie jak aplikacje, oprogramowanie czy chatboty.

GPSR ma zastosowanie do produktów wprowadzanych lub udostępnianych na rynku, o ile nie istnieją szczegółowe przepisy na poziomie UE regulujące ich bezpieczeństwo w tym samym zakresie. Przykładowo, GPSR stosuje się w pełni m.in. do:

• artykułów dziecięcych,
• sprzętu gimnastycznego,
• mebli.

W przypadku produktów objętych szczególnymi wymaganiami bezpieczeństwa wynikającymi z prawa UE, rozporządzenie GPSR ma zastosowanie jedynie do tych aspektów, zagrożeń lub kategorii zagrożeń, które nie są objęte tymi wymaganiami (a więc nadal trzeba mieć je na uwadze!).

W wytycznych podkreślono, że produkty dostarczane konsumentom w ramach świadczenia usługi również są objęte GPSR.

Przykładowo:
– produkty dostarczane konsumentom i używane poza siedzibą usługodawcy (np. wynajmowane rowery),
– produkty bezpośrednio używane przez konsumentów podczas świadczenia usługi, nawet jeśli ich użycie jest pasywne (np. produkty kosmetyczne stosowane w salonach kosmetycznych lub tusze do tatuażu używane w studiach tatuażu).

Wytyczne precyzują – ról może być kilka

Na cele GPSR jeden podmiot może jednocześnie pełnić różne role. To, jaką rolę pełnisz, zależy od tego, jakie działania podejmujesz. Przykładowo spółka, która odsprzedaje kupione produkty, działa jako dystrybutor. Ale jeśli oznacza produkt własną marką i sprzedaje go pod nią, wtedy staje się też producentem z dodatkowymi obowiązkami.

Kto jest producentem?

Producentem jest osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza produkt lub zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie oraz wprowadza produkt do obrotu pod własnym imieniem lub znakiem towarowym.

Po pierwsze, producent musi albo sam wytworzyć produkt, albo zlecić jego zaprojektowanie lub wytworzenie w swoim imieniu. Po drugie, musi wprowadzać produkt do obrotu pod własnym imieniem lub znakiem towarowym. Wytyczne eliminują więc wątpliwość czy przesłanka wprowadzenia produktu pod własnym imieniem lub znakiem towarowym dotyczy także podmiotu bezpośrednio wytwarzającego produkt dając tu odpowiedź pozytywną.

Osoby fizyczne lub prawne są więc uznawane za producentów, jeżeli wprowadzają produkt do obrotu pod własnym imieniem, nawet jeśli nie wyprodukowały go samodzielnie. Dodatkowo, są również uznawane za producentów, jeżeli istotnie modyfikują produkt wytworzony przez inną osobę i same umieszczają go na rynku.

Przykład:
Spółka A kupuje kubki od spółki B, która je wyprodukowała. Spółka A umieszcza na nich swoje logo i sprzedaje je konsumentom. W takim przypadku spółka A staje się producentem tych kubków i podlega obowiązkom producenta zgodnie z GPSR.

Kto jest upoważnionym przedstawicielem?

Upoważnionym przedstawicielem jest osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę na terenie UE, która otrzymała od producenta pisemne upoważnienie do działania w jego imieniu w odniesieniu do określonych zadań związanych z obowiązkami producenta wynikającymi z GPSR.

Upoważniony przedstawiciel (czasem nazywany agentem lub agencją) musi posiadać pisemne upoważnienie od producenta. Upoważniony przedstawiciel powinien nie tylko mieć formalne kompetencje do reprezentowania producenta, ale również posiadać praktyczne i administracyjne możliwości, aby skutecznie wykonywać obowiązki określone w upoważnieniu, jak również własne obowiązki wynikające z GPSR. Powinien także dysponować wystarczającą znajomością języka lub języków, które są niezbędne do komunikacji z właściwymi organami, a także odpowiednią wiedzą prawną i faktyczną.

Kto jest importerem?

GPSR definiuje importera jako każdą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terenie Unii, która wprowadza na rynek Unii produkt pochodzący z państwa trzeciego (spoza Unii). Obowiązki importera przypominają zasadniczo obowiązki samego producenta.

Kim jest dystrybutor?

Dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, inna niż producent lub importer, która udostępnia produkt na rynku. Udostępnianie produktu na rynku oznacza każde dostarczenie produktu w celu dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku UE w ramach działalności komercyjnej, niezależnie od tego, czy odbywa się to odpłatnie, czy bezpłatnie. Przykładowo, dystrybutorem może być spółka, która udostępnia na rynku produkt producenta w opakowaniu przetłumaczonym na język danego państwa UE, o ile produkt jest nadal sprzedawany pod nazwą lub znakiem towarowym producenta.

Kim jest dostawca usługi realizacji zamówień?

GPSR definiuje dostawcę usługi realizacji zamówień jako każdą osobę fizyczną lub prawną, która w ramach działalności komercyjnej oferuje co najmniej dwie z następujących usług:

• magazynowanie,
• pakowanie,
• adresowanie,
• wysyłka, bez posiadania prawa własności do obsługiwanych produktów[3].

Nie czekaj. Już teraz zweryfikuj, czy działasz zgodnie z najnowszymi regulacjami i dowiedz się więcej o swoich obowiązkach!

Masz pytania? Skontaktuj się z nami: dr Anna Sokołowska-Ławniczak, Kaja Seń-Majewska, Maciej Majewski

—-

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 135, str. 1).

[2] Uwaga: GPSR nie ma zastosowania do produktów, które muszą zostać naprawione lub odnowione przed użyciem i są wyraźnie jako takie oznaczone.

[3] Wyłączeniu podlegają usługi pocztowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, usługi doręczania paczek w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2018/644 Parlamentu Europejskiego i Rady, wszelkie inne usługi pocztowe lub usługi transportu towarów.

Źródło: Wytyczne Komisji Europejskiej do rozporządzenia 2023/988 (GPSR) dostępne na stronie: https://ec.europa.eu/safety-gate/#/screen/pages/obligationsForBusinesses