Prawo sztucznej inteligencji (AI) i AI Act

Przedstawiony przez Komisję Europejską 17 września 2026 r. projekt EU KIDS Act ma ujednolicić zasady ochrony dzieci w internecie i ograniczyć funkcje usług cyfrowych zagrażające ich bezpieczeństwu. W artykule przedstawiam najważniejsze cele, założenia i zakres stosowania projektu. 

Obowiązki przejrzystości wynikające z art. 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689[1] wiążą się nie tylko z ryzykiem sankcji za ich naruszenie, ale również z praktycznym pytaniem o sposób ich egzekwowania. Praktyka właściwych organów dopiero się kształtuje, dlatego na tym etapie nie sposób przesądzić, jak będą one podchodziły do poszczególnych przypadków naruszeń. Obowiązujące regulacje pozwalają jednak już dziś określić, jakie kompetencje kontrolne i proceduralne będą przysługiwać właściwym organom, w jaki sposób może dojść do wszczęcia postępowania oraz jakich działań i dokumentów organy mogą oczekiwać od podmiotów objętych obowiązkami z art. 50 AI Act.

Video AI rozwija się w szybkim tempie. Wraz z technologią rośnie jednak także znaczenie regulacji, compliance i odpowiedzialnego wdrażania nowych narzędzi.

2 sierpnia 2026 stanowi ważną datę na osi czasu AI Act – z tym dniem rozpoczęło się stosowanie istotnej części przepisów rozporządzenia. Za sprawą Digital Omnibus ich zakres jest jednak węższy niż pierwotnie planowano, przede wszystkim ze względu na przesunięcie terminów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka. Na tym jednak zmiany się nie kończą. Digital Omnibus porządkuje również zasady dotyczące systemów wykorzystywanych w produktach regulowanych, dodaje nowe praktyki zakazane, modyfikuje niektóre obowiązki oraz wzmacnia kompetencje Urzędu ds. AI. W artykule podsumujemy najistotniejsze zmiany, na jakie przedsiębiorcy powinni zwrócić uwagę oraz ich praktyczne znaczenie.

Bazując na najczęściej pojawiających się pytaniach podczas webinaru „Oznaczanie AI bez tajemnic. Jak to robić zgodnie z AI Act?”, przygotowaliśmy materiał FAQ, który porządkuje kluczowe zagadnienia dot. obowiązków przejrzystości wynikających z art. 50 AI Act.

Naruszenie obowiązków określonych w art. 50 AI Act podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 15 000 000 EUR, a jeżeli sprawcą jest przedsiębiorstwo – do 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.

2 sierpnia 2026 r. rozpocznie się stosowanie większości postanowień art. 50 unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act)[1]. Wskazany artykuł znalazł się w Rozdziale IV AI Actu zatytułowanym: „Obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących niektóre systemy AI” i stanowi jego jedyną jednostkę redakcyjną. Określa on obowiązki przejrzystości wobec dostawców i podmiotów stosujących niektóre systemy AI. W praktyce chodzi o informowanie, że: interakcja użytkownika jest prowadzona z AI, wobec osoby stosuje się system AI określonego rodzaju albo że osoba zapoznaje się z treścią wytworzoną przez AI. Regulacja ma zastosowanie przede wszystkim do chatbotów (wirtualnych asystentów), generatywnej AI, systemów rozpoznawania emocji oraz deepfake’ów.

Agentic commerce to model, w którym AI aktywnie uczestniczy w procesie zakupowym, a nie tylko dostarcza informacji. Z perspektywy klienta oznacza to szybszy i wygodniejszy proces zakupowy. Dla przedsiębiorców jest to jednak kolejne wyzwanie prawne, które warto uwzględnić jeszcze przed wdrożeniem takiego rozwiązania.

Systemy AI coraz częściej nie działają wyłącznie na dokumentach, opisach produktów, wiadomościach klientów czy bazach wiedzy widocznych dla użytkownika. Aby sprawnie wyszukiwać informacje i generować trafne odpowiedzi, w takich systemach tworzone są także tzw. embeddingi – matematyczne reprezentacje treści, które pozwalają porównywać ich podobieństwo znaczeniowe, a nie wyłącznie zgodność słów kluczowych. Z perspektywy prawnej nie jest to neutralny detal techniczny. Embeddingi mogą mieć znaczenie dla ochrony danych osobowych, informacji poufnych, cyberbezpieczeństwa, kontroli nad danymi klienta, zmiany dostawcy oraz odpowiedzialności stron w umowach AI i SaaS.

Państwa członkowskie były zobowiązane wyznaczyć do 2 sierpnia 2025 r. krajowe organy nadzoru rynku AI. Jednak polskie przepisy w tym zakresie wciąż nie zostały uchwalone. Planuje się, aby rolę tego organu w Polsce pełniła nowo utworzona Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Zgodnie z aktualną wersją projektu ustawy o systemach sztucznej inteligencji, obsługę administracyjną KRiBSI ma zapewniać z kolei urząd obsługujący Ministra Cyfryzacji. Rozwiązanie to wzbudza jednak wątpliwości co do niezależności KRiBSI jako organu nadzoru.