Sztuczna inteligencja (AI)

Z przyjemnością prezentujemy doroczne opracowanie „Nowe technologie (2026) – legislacja i regulacja w Polsce i Unii Europejskiej (od A do Z)”, przygotowane przez mec. Xawery Konarskiego.

Czy Twój e-commerce jest gotowy na AI? Wdrażanie sztucznej inteligencji w sklepach internetowych i marketplace’ach otwiera przed przedsiębiorcami ogromne możliwości – od personalizacji oferty po automatyzację obsługi klienta.

Czy rozwój sztucznej inteligencji AI stanowi zagrożenie dla wiarygodności całego ekosystemu opinii w polskim e-commerce?

Duński rząd przedstawił projekt nowelizacji[1] ustawy o prawie autorskim[2].Nowy akt prawny ma wprowadzić narzędzia, których celem jest wprost ochrona osobistych cech fizycznych osób (np. głosu) przed cyfrowymi imitacjami (deepfake’ami). Jest to pierwszy taki projekt przepisów w UE. Projektowana nowelizacja stanowi odpowiedź na rzeczywistość, w której zwłaszcza sztuczna inteligencja (AI) przyczyniła się do znacznego wzrostu liczby deepfake’ów, czyli wygenerowanych cyfrowo treści łudząco przypominających istniejące osoby, miejsca czy zdarzenia.

Choć wiele przepisów AI Act zacznie obowiązywać dopiero za jakiś czas, jeden kluczowy obowiązek już teraz dotyczy wszystkich tworzących i korzystających z systemów AI – niezależnie od poziomu ryzyka, sektora czy rodzaju zastosowania systemu. Mowa o art. 4 AI Act, który wprowadza coś, co dla wielu firm może być zaskoczeniem: obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie AI wśród personelu, czyli tzw. AI Literacy.

Przepisy unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji (AI Act) zaczynają obowiązywać etapami i właśnie zbliżamy się do kolejnego ważnego momentu. 2 sierpnia 2025 r. zaczną być stosowane kolejne przepisy, które wpłyną na działalność podmiotów rozwijających i udostępniających systemy AI, w szczególności tzw. modele ogólnego przeznaczenia (General Purpose AI – GPAI). Modele te odgrywają kluczową rolę w łańcuchu wartości AI, stanowiąc często fundament rozwiązań tworzonych przez inne podmioty. Nowe obowiązki mogą więc dotknąć nie tylko pierwotnych dostawców tych modeli, ale również organizacje, które je modyfikują lub integrują w swoich produktach.

Trenowanie modeli AI wymaga ogromnych ilości danych, które często obejmują treści chronione prawem autorskim. W Unii Europejskiej zdecydowano się zezwolić na zwielokrotnianie utworów do celów eksploracji tekstu i danych (text and data mining, TDM). Nie było od początku wiadome czy wyłączenie TDM ma zastosowanie w kontekście AI, ponieważ dyrektywa DSM nie wspomina o AI. Jednak zastosowanie tego wyłączenia nie wydaje się być obecnie kwestionowane.  

W ostatnim czasie rynek technologiczny przeżywa prawdziwy boom na wszystko, co choćby ociera się o sztuczną inteligencję. Wraz z wejściem w życie AI Act etykieta „AI” zyskuje jednak zupełnie nowe znaczenie. To już nie tylko kwestia przekazu marketingowego czy technologii – od tego, czy system spełnia definicję systemu sztucznej inteligencji, zależą konkretne skutki prawne, w tym konieczność realizacji nowych obowiązków, nie tylko przez dostawców, ale również przez użytkowników systemów. Aby ułatwić interpretację przepisów, Komisja Europejska opublikowała wytyczne, które mają pomóc w ustaleniu, które systemy rzeczywiście mieszczą się w definicji systemów AI. 

10 lutego 2025 r. opublikowano zmodyfikowany projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która ma wdrażać w Polsce unijny AI Act. Jest to druga wersja projektu, która uwzględnia szereg zmian wynikających z uwag zgłaszanych w trakcie konsultacji publicznych. 

2 lutego 2025 r. zaczęły być stosowane nowe przepisy w zakresie zakazanych praktyk związanych ze stosowaniem AI, które ustanowiono w unijnym rozporządzeniu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act). Brak zapewnienia zgodności z nowymi przepisami, w szczególności stosowanie systemów sztucznej inteligencji wskazanych w AI Act jako zakazane, może wiązać się z dotkliwymi karami finansowymi w wysokości do 35 mln euro lub 7% rocznego obrotu.

W grudniu 2024 r. Europejska Rada Ochrony Danych (EROD) przedstawiła Opinię 28/2024 dotyczącą niektórych aspektów ochrony danych związanych z przetwarzaniem danych osobowych w kontekście modeli AI (dalej: „Opinia”). Przedmiotem opinii są zasady wykorzystywania danych osobowych przy tworzeniu i wdrażaniu modeli sztucznej inteligencji.