Piotr Grzybowski

Prawo autorskie jest obecne w bardzo szerokim przekroju umów. Niezależnie czy zawierasz umowę dotyczącą np. grafiki, projektu architektonicznego czy scenariusza filmu, postanowienia dotyczące prawa autorskiego są ważne dla Twoich interesów.

Duński rząd przedstawił projekt nowelizacji[1] ustawy o prawie autorskim[2].Nowy akt prawny ma wprowadzić narzędzia, których celem jest wprost ochrona osobistych cech fizycznych osób (np. głosu) przed cyfrowymi imitacjami (deepfake’ami). Jest to pierwszy taki projekt przepisów w UE. Projektowana nowelizacja stanowi odpowiedź na rzeczywistość, w której zwłaszcza sztuczna inteligencja (AI) przyczyniła się do znacznego wzrostu liczby deepfake’ów, czyli wygenerowanych cyfrowo treści łudząco przypominających istniejące osoby, miejsca czy zdarzenia.

Trenowanie modeli AI wymaga ogromnych ilości danych, które często obejmują treści chronione prawem autorskim. W Unii Europejskiej zdecydowano się zezwolić na zwielokrotnianie utworów do celów eksploracji tekstu i danych (text and data mining, TDM). Nie było od początku wiadome czy wyłączenie TDM ma zastosowanie w kontekście AI, ponieważ dyrektywa DSM nie wspomina o AI. Jednak zastosowanie tego wyłączenia nie wydaje się być obecnie kwestionowane.  

Opinia dotyczy m.in. rozumienia przesłanki „oryginalności” w kontekście dzieł użytkowych. Jej spełnienie jest warunkiem powstania utworu, a tym samym ochrony prawnoautorskiej. Opinia rzecznika nie jest wiążąca dla TSUE – stanowisko Trybunału poznamy dopiero w wyroku.

W ostatnim czasie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wpłynęły kolejne pytania prejudycjalne dotyczące rozumienia przesłanek utworu.

1 czerwca 2024 r. upłynął rok od rozpoczęcia działalności Jednolitego Sądu Patentowego („UPC”). Jak wyglądają statystyki działalności UPC w tym początkowym okresie?

Problematyka praw autorskich w kontekście AI cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. Jurysdykcja USA dostarcza interesujących przykładów dla oceny czy (i w jakim zakresie) dzieła stworzone przy udziale AI podlegają ochronie prawnoautorskiej. Z ich analizy wyłaniają się ciekawe wnioski dla prawa polskiego.

Prace nad polskim projektem ustawy implementującej dyrektywę ws. prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym (dyrektywa 2019/790)[1] pozostają na wczesnym etapie, pomimo upływu terminu implementacji. Oczekując na uchwalenie ustawy, warto już teraz omówić niektóre aspekty projektowanych przepisów wdrażających regulacje w przedmiocie tzw. obowiązku przejrzystości (art. 19 dyrektywy). Nowe regulacje będą miały istotne znaczenie dla relacji pomiędzy uprawnionymi a korzystającymi z majątkowych praw autorskich. Niewątpliwie wskazane będzie uwzględnienie nowych regulacji w postanowieniach umów licencyjnych bądź przenoszących prawa. Artykuł omawia również sytuacje, w których nowe przepisy będą miały wpływ na relacje umowne zawiązane jeszcze przed wejściem w życie przepisów.